════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
SZTUMMAN
Ілля Штуман
════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
Arona
Micheli z Grafmenów
|
| Шарашова woj. brzeskie
o -- > Eliasz Sztuman *28.04.1834 w Szereście w Wielkim Księstwie Poznańskim †14.06.1903 w Łodzi
Salomea Korngold *01.07.1849 Warszawie †13.10.1901 Warszawa
|
|
o -- > Józef * około?1870 †17.02.1902 Łódź
|
|
o -- > Sztuman Adolf *17.09.1874 Łodź
|
| Sztuman Salomea(dd Karngold)*
| |
| |
| o -- > Sztuman Adolf *14.09.1914 Łódź
|
|
o -- > Arnold *25.08.1879 †29.06.1904
|
|
o -- > Mieczysław
|
|
o -- > Moritz
════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════
68111. SZTUMAN, ADOLF *17.09.1874 Łódź 05.08.1943 AUSCHWITZ Date of Convoy: 31 Jul 1943 AUSCHWITZ
68112. SZTUMAN, GUSTAVA *14.09.1888 Łódź 30.08.1942 AUSCHWITZ Date of Convoy: 27 Jul 1942 AUSCHWITZ
https://www.legifrance.gouv.fr/affichTexte.do?cidTexte=JORFTEXT000032297276&categorieLien=id
Sztuman, née Frucht (Gustawa) le 14 septembre 1888 à Lodz (Pologne),
Szereszew w woj. brzeskim
Szereszów - Шарашова
Szereszewa
http://polesie.org/4610/szereszow/
Stuman Józef 17.02.1902
Stumann Salomea Korngold 13.10.1901
https://metryki.genealodzy.pl/metryka.php?ar=3&zs=1563d&sy=1914b&kt=1&plik=1619-1622.jpg#zoom=1&x=332&y=1314
Sztuman Adolf *14.09.1914 Łódź św. Krzyż nr.1620 Adolf & Salomea Korngold s.?Gorowin Bolesław ; Bujniewicz Leonarda?
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1901-nr-282-15-pazdziernika,MTQ3OTQzNDA/2/#info:search:stumman
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1901, nr 282 (15 października)
str.3
B.p. Salomea z Korngoldów Stumman, lat 57
https://polona.pl/item/kurjer-codzienny-r-38-nr-51-7-lutego-1902,NDEzNzYzODQ/1/#info:search:stuman
Kurjer Codzienny R.38, nr 51 (Czwartek, 20 (7) lutego 1902 )
str.2
Onegdaj zmarł nagle Józef Stuman, właści
ciel zakładu fotograficznego w Warszawie.
https://polona.pl/item/kurjer-warszawski-r-82-nr-55-24-lutego-1902,MTkzNDM5NzI/5/#info:search:stuman
Kurjer Warszawski. R.82, nr 55 (24 lutego 1902)
str.6
B.P. JÓZEF STUMAN, FOTOGRAF
po ciężkich cierpieniach zakończył życie w Łodzi
i tam d. 17-go b. m. pochowany został, o czem pozo
stali w głębokim smutku: ojciec, siostry, bracia
i szwagrowie zawiadamiają krewnych, przyjaciół i
znajomych zmarłego.
https://polona.pl/item/gazeta-handlowa-pismo-poswiecone-handlowi-przemyslowi-fabrycznemu-i-rolniczemu-r-40,MTcwNDk1MTE/1/#info:search:stuman
Gazeta Handlowa : pismo poświęcone handlowi, przemysłowi fabrycznemu i rolniczemu. R.40, no 135 (17 czerwca 1903)
str.2
W niedzielę zmarł w Łodzi znany tam
fotograf Eliasz Stuman w wieku lat 70.
http://www.jewishlodzcemetery.org/PL/PlanCmentarza/PersonId/69870/QuarterId/34/Default.aspx
Cmentarz żydowski przy ul. Brackiej
Sztuman Eliasz kw.prawa O męska
Sztuman Salomea kw.prawa F mieszana
https://polona.pl/item/kurjer-warszawski-r-77-nr-201-23-lipca-1897,MTkzMTA0NTE/1/#info:search:stuman
Kurjer Warszawski. R.77, nr 201 (23 lipca 1897)
str.2
Na pomnik Mickiewicza
Mieczysław, Monitz i Arnold Stuman,
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Kurier Warszawski 1868 270 5XII
28 września 1901 Teatr Wielki w Łodzi
Na przykład w sprawozdaniu z otwarcia Teatru Wielkiego z 1901 roku, które uświetnili swoją obecnością
Henryk Sienkiewicz i Henryk Siemiradzki, gazety podkreślały, że wszystkie zdjęcia z tej uroczystości wykonał fotograf Eliasz Sztumman.
https://polona.pl/item/czas-dziennik-poswiecony-polityce-krajowej-i-zagranicznej-oraz-wiadomosciom-literackim,MjQ4NTAyODU/1/#info:search:stuman
Czas : dziennik poświęcony polityce krajowej i zagranicznej oraz wiadomościom literackim, rolniczym i przemysłowym R.17, nr 153 (4 października 1864)
str.2
Smitkowski
Norbert Szuman dobra kujawki
https://polona.pl/item/czas-dziennik-poswiecony-polityce-krajowej-i-zagranicznej-oraz-wiadomosciom-literackim,MzI3MDY5ODE/1/#info:search:stuman
Czas : dziennik poświęcony polityce krajowej i zagranicznej oraz wiadomościom literackim, rolniczym i przemysłowym R.56, nr 150 (6 lipca 1903)
str.2
Szuman zmiana nazwiska
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Księga zgonów Auschwitz
Sztuman, Gustawa(née Frucht) *14.9.1888 Litzmannstadt Łódź 30.08.1942 Auschwitz) - 25843/1942
Stuman, Harry (Aron)
Malwina Stumann skrzypce
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
https://polona.pl/item/informator-przewodnik-handlowo-przemyslowy-cesarstwa-rossyjskiego-krolestwa-polskiego,ODkxOTU4NjY/712/#info:search:stumman
Informator : przewodnik handlowo-przemysłowy Cesarstwa Rossyjskiego, Królestwa Polskiego i Warszawy. 1890
str.51
Bielizny składy.
... Stumman E. ...
str.53
Fotograficzne zakłady.
... Stumman E. ...
Na fotografiach łódzkich w pewnym okresie widnieje napis że egzystuje od 1856 r.
http://pdf.kamunikat.org/25205-1.pdf
str.65
1859г.
Справка: в Гродно ...2 типографии,...
1860г.
По Доминиканской (ныне Советской) улице прокладывается первый в Беларуси водопровод.
Самые ранние сведения о деятельности в Гродно фотомастерской И.А.Штумана.
str.295
ШТУМАН Илья Ариямович, один из первых гродненских фотомастеров.
Разрешение на открытие получил 17 февраля 1864г. ст. ст., однако его работы известны с 1860г
https://repozytorium.uwb.edu.pl/jspui/bitstream/11320/4710/1/MM2015_Fotografia.pdf
Małe Miasta Osobliwości
http://www.academia.edu/29846664/Osobliwy_rysunek_%C5%9Bwiat%C5%82em_czyli_o_najstarszej_fotografii_wykonanej_w_Bia%C5%82ymstoku
Osobliwy „rysunek światłem", czyli o najstarszej fotografii wykonanej w Białymstoku
WiESŁAW WRÓBEL,
str.279
w Grodnie już w 1860 działał Eliasz Sztumann który dopiero w 1864 r uzyskał prawo
na założenie własnego studia przy ul. Zamkowej zaś w 1871 w łodzi
https://polona.pl/item/przyjaciel-zwierzat-czasopismo-miesieczne-poswiecone-hodowli-zwierzat-domowych-i,NjY1ODk5NzI/4/#info:search:SZTUMMAN
Przyjaciel Zwierząt 1886, nr 9 (wrzesień)
str.8
SKŁAD OSOBISTY WARSZAWSKIEGO TAWARZYSTWA Opieki nad Zwierzętami w 1885 r.
...Sztumman Eljasz,...
https://polona.pl/item/tygodnik-illustrowany-1863-t-8-nr-222-26-grudnia,Nzk5MzgwNA/
Tygodnik Illustrowany. 1863, t.8, nr 222 (26 grudnia)
str.4(500)
rysował podług fotografii Sztumana
http://www.spotkania-z-zabytkami.pl/files/2016/07/Biala_Palac_SzZ.PDF
Biała Pałac (Biała Podlaska)
Fasada pałacu Radziwiłłów, fot.Eliasz Stumann 1863 r.Oryginał w Instytucie Sztuki PAN
http://www.academia.edu/37714079/_Ad_Usque_fidelis_IKONOGRAFIA_irredenty_polskiej_w_zbiorach_nowojorskiej_Fundacji_Rodzinnej_Bloch%C3%B3w._Cz._3
" Ad Usque fidelis " : IKONOGRAFIA irredenty polskiej w zbiorach nowojorskiej Fundacji Rodzinnej Blochów. Cz. 3.
str.29
CDV Bolesława i Marceliny Ołdakowskich, z córką Karoliną.
Bolesław Ołdakowski był w 1863 r. cywilnym naczelnikiem
powiatu bielskiego. Brat Bolesława, Napoleon Ołdakowski
był naczelnikiem powiatu białostockiego.
Zakład E. Stummann w Grodnie.
https://harodnia.com/pl/grodno-wczoraj/519-w-lusterku-przeszlosci-fotografia-grodzienska
Panna Adela Szczuka, szlachcianka z pod Grodna w ubraniu żałobnym. Fotografia Sztummanna. 1865 rok. ??? BIELSK ???
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=45120&from=publication
Kurier Warszawski nr.270 05.12.1868
str.9
Przyjechali do Warszawy
...; Sztumman Eljasz fotograf z m. Grodna ;
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1880-nr-235-21-pazdziernika,MTQ3ODI4MjM/2/#info:search:stumana
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1880, nr 235 (21 października)
str.3
W Łodzi — jak donosi „Lodzer Zeitnug"
— spaliła się fabryka pana Stumana.
Pomimo gorliwego ratunku, jaki niosła straż
ogniowa, zgorzało całe zabudowanie ze wszel
ką zawartością.
https://polona.pl/item/izraelita-r-17-nr-17-5-maja-1882,ODAwOTcyMQ/1/#info:search:stuman
Izraelita R.17, nr 17 (5 maja 1882)
str.2
— P. Stuman, fotograf w Łodzi, poczynił krok jeden
naprzód w artystycznym kunszcie fotograficznym. Wyna
lazł mianowicie sposób sporządzania sposobem fotograficz
nym t. z. sylwetek czarnych, niezmiernie dokładnych, i na
pierwszy rzut oka już osoby w zarysach fotografowane,
poznać dających. P. Stuman pozyskał dla swego wyna
lazku uznającą aprobatę wielu zagranicznych pierwszo
rzędnych mistrzów tego kunsztu i mnóstwo otrzymał zamówień.
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/472/edition/425/content
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1884-09-30 R. 1 nr 218
str.3
Album Łódzki
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/494/edition/446/content
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1884-10-24 R. 1 nr 239
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1884-10-26 R. 1 nr 241
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1884-10-29 R. 1 nr 243
str.4
UDZIELAM lekcyj na skrzypcach
Bliższa wiadomość w zakładzie fotograficznym p. E. Stumanna
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1885-nr-121-6-czerwca,MTQ3ODUwNTc/1/#info:search:stumman
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1885, nr 121 (6 czerwca)
str.2
Z placu wystawy.
... w narożniku urządził
małą galeryę fotografii p. Stumman z Łodzi
między innemi są tu ciekawo widoki wnętrza
zakładów fabrycznych Scheiblera.
Biedermannowie na starej fotografii
https://polona.pl/item/klosy-czasopismo-illustrowane-tygodniowe-1887-t-44-nr-1143-26-maja-dod,OTI4ODI0OTk/11/#info:search:sztumana
Kłosy 1887, t. 44, nr 1143 (26 maja)
str.12
Podług fotogr. E. Sztumana w Łodzi
http://fm-ok.pro/Spravochnik_Popova_tom_1/html5forpc.html?page=0&bbv=1&pcode=
http://fm-ok.pro/Spravochnik_Popova_tom_2/html5forpc.html?page=594&bbv=1&pcode=
Справочник Попова в 3-х томах
str.592(594)
ШТУММАН (242) Элия Аронович (Sztuman Elia s. Arona)
Лодзь, Петроковска, 20. Владелец фотографии,
существовавшей с 1856 г.
Медаль Земледельческой и промышленной
выставки 1885 г. в Варшаве.
ФВ—89, №4, сс. 75-76,
заметка «Силузтография Е. Штуммана»,
в которой утверждается, что силуэтография
была «вполне выработана г-ном Штумманош к началу 1882 г.
ФВ-89‚ №7, с. 155:
«Е. А. Штумман в Лодзе, выставивший более 70
внутренних видов фабрик с разнообразными машинами.
Все снимки г-на Штуммана образцовые в своём роде».
Ф8-89, №8, с. 179:
«Из своеобразных применений светописи на выставке
находились силуэты Штуммана... Мы уже описали
в Фотографическом Вестнике способ снимания силуэтов
г-ном Штумманом и теперь имели случай посмотреть
разнообразные светописные портретные и жанровые
силуэты». Отзыв поощрения ИРТО на выставке
1889 г.в СПб «за снимки внутренностей фабрик в
Лодзи» (ФВ-89, №6, с. 124).
ФВ-90, №1, сс. 8-10,
заметка Ш. «Растяжение альбуминной бумаги».
ФВ-97‚ с. 235:
«… изобретение г-на Штуммана, привилегированное
в России и многих других государствах [выпуклые
бумажные светописи, способ изготовления которых
выработал Ш.]. Об этом же в ФЕ-98, с. 234,
Ш. показывал образец рельефного портрета в V отделе ИРТО.
31 мая 1897 г. фотографу И. [опечатка] Штум-
ману выдано охранительиое свидетельство на
способ рельефного фотографирования (ФЕ-98,
с. 247).
Визитка лит. О. Флек. Варшава:"Е. Stumman",
изображение медали Земледельческой и про-
мышленной выставки в Варшаве в 1885 г. и ди-
плома признания фотовыставки в СПб в 1889 г.
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
http://fototikon.blogspot.com/
1873 г., не все фотографы Российской Империи.
РГИА, Ф. 776, оп. 11, 1873г, д. 106. II отд.
по доставлении Губернаторами ведомостей о типографиях, литографиях, книжных магазинах и библиотеках для чтения.
Петроковская 153 Илья Штуман 24.05.1871
-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
Списокъ фотографическихъ заведеній въ разныхъ городахъ Россіи.
Срезневский, 1889
СВѢДѢНІЯ
о существующихъ въ Россіи типографіяхъ, литографіяхъ, металлографіяхъ,
заведеніяхъ, производящихъ и продающихъ принадлежности тисненія,
фотографіяхъ,
а равно о мѣстахъ книжной торговли, публичныхъ библіотекахъ и общественныхъ Читальняхъ, составленныя по 1-е января 1894 года.
ПЕТРОКОВСКАЯ ГУБЕРНИЯ
Лодзь.
фотографіи:
8) Штутмана, Эліаша
http://elib.shpl.ru/ru/nodes/24953
Вся Россия
http://istmat.info/node/47621
Вся Россия: Русская книга промышленности, торговли, сельского хозяйства и администрации :
Торгово-промышленный адрес-календарь Российской империи —
Санкт-Петербург : А.С. Суворин, 1895. том 1
http://istmat.info/files/uploads/47621/4_opisanie_ri_-_vtoroy_otdel_chast_2_1406-2319.pdf
str.154(1814)
Фотографiя
ПЕТРОКОВСКАЯ ГУБЕРНИЯ
Лодзь.
Штумманъ
http://istmat.info/node/47635
Вся Россия: Русская книга промышленности, торговли, сельского хозяйства и администрации :
Торгово-промышленный адрес-календарь Российской империи —
Санкт-Петербург : А.С. Суворин, 1899. том 1
http://istmat.info/files/uploads/47635/2_fabriki_i_zavody.pdf
str.222(658)
ПЕТРАКОВСКАЯ ГУБЕРНИЯ
г. Лодзь - ШТУММАН, Эліаш Арон., Петроковская, 20
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/77062/edition/73546/content
Führer durch Lodz = Путеводитель по Лодзи
str.198(118)
Photograpllie-.Ateliers.
Stumman Elias, Petrikauerstr. 20.
https://polona.pl/item/izraelita-r-24-nr-39-4-pazdziernika-1889,ODAxMDIzNw/6/#info:search:stumman
Izraelita R.24, nr 39 (4 października 1889)
str.7
Fotograf łódzki p. Stunnnan otrzymał dyplom uzna
nia od cesarskiego towarzystwa technicznego ruskie
go w Petersburgu, za wyborne fotograf je wewnętrz
nych pomieszczeń fabrycznych, przedstawiających przy
zdjęciu znaczne do przezwyciężenia trudności. Za go
dnych tych znaków wyróżnienia uznani zostali tylko
dwaj fotografowie: p. Stumman z Łodzi i p. Schultz z Petersburga.
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/8260/edition/7701/content
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1889-12-08 R. 6 nr 276
str.4
Zakład Fotograczny
E.Stumanna
Ma zaszczyt oznajmić Szanow
-nej Publicznoścl, iż spowa
-dził lampę magnezyową, przy
której jest w stanie robić zdję
cia i wieczorami. Zdjęcie przy
tem świetle wieczorami, ro-
bione, codziennie w Zakładzie
oglądać można.
Zdjęcia takowe odbywają się
2 razy tygodniowo, a miano-
wicie we Wtorki i Piątki od
godz. 5 do 8 Wieczorem.
str.4
Zakład Fotograczny
E.Stumanna
Najupszemiej uprasza szano-
wnych Kundmanóww, aby z za-
mówieniami na Boże Narodze-
nie raczyli się wcześniej zgła-
szać, a szczególniej
Z powiększeniami
z małych fotografii, gdyż ta-
kowe wymagają więcej czasu
na staranne wykończenie.
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/8491/edition/7923/content
Dziennik Łódzki : pismo przemysłowe, handlowe i literackie. 1890-06-24 R. 7 nr 138
str.4
Do zakładu fotograficznego
E. Stumanna
potrzebny jest uczeń
w wieku od 14 - 16 lat syn
porządnych rodziców, umiejący
czytać i pisać po polsku i niemiecku.
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1901-nr-282-15-pazdziernika,MTQ3OTQzNDA/2/#info:search:stumman
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1901, nr 282 (15 października)
str.3
Zmarli.
B.p. Salomea z Korngoldów Stumman, lat 57
https://issuu.com/dainiusjunevicius/docs/fotografowie_na_litwie
https://issuu.com/dainiusjunevicius/docs/fotografowie_na_litwie/18
Fotografowie na litwie 1838 - 1914
Dainius Junevicius
str.18
w 1866 i 1873 właściciel zakłady czynnego w Grodnie w domu Kanela, naprzeciwko magistratu.
W 1871 przeniósł się do Łodzi, gdzie do śmierci miał atelie znane z wielu wielkoformatowych
fotografi fabryk i budynków Łodzi. W maju 1866 został przyjęty do Phptographischen Vereins zu Berlin
Lit. Photographische Mitteilungen Bd.3, s.81
J.Strzałkowski , Historia fotografi w Łodzi do 1944 łódź 1996 , s.90-92
https://catalog.hathitrust.org
Photographische Korrespondenz
v.35 yr.1898., s. 288
http://harodnia.blogspot.com/2012/05/blog-post.html
http://docplayer.pl/36102916-Zydowskie-zaklady-fotograficzne-w-grodnie.html
Żydowskie zakłady fotograficzne w Grodnie
Jednym z pierwszych fotografów w Grodnie był pochodzący z Szereszewa Ilja
Aryjamawicz Sztuman. Jego prace znano już w 1860 r., zaś atelier fotograficzne
zarejestrował 23 stycznia 1864 r. Jego zakład znajdował się na ulicy Zamkowej pod
numerem 664. Była to już druga próba odkrycia „własnej fotografii” przez Sztumana.
W marcu 1863 r. fotograf wystosował do władz gubernialnych podanie o możliwość
uruchomienia drugiej pracowni, tym razem w Brześciu. Do prośby dołączył referencje,
wydane przez generała-majora Waksela, brzeskiego komendanta generała Sztadena,
oficera żandarmerii kapitana Łarionowa oraz pułkownika Bimberga. Jednak z nieznanych
przyczyn Sztuman opuścił Brześć i skierował się do miasta Sielcy w Królestwie Pols
kim. Pod koniec 1863 r. fotograf pojawił się w Grodnie i w tym mieście rozpoczął swoja
działalność.
Fotografie wykonywane w czasach Sztumana charakteryzowały się małym rozmiarem
(10x6 cm), znakomitą jakością i wiernym oddaniem rysów twarzy oraz szczegółów
ubioru. Najstarsze grodzieńskie fotografie pochodzą przeważnie z jednego albumu,
zawierającego m.in. prace Sztumana. Znajdziemy wśród nich zdjęcia znanych osób, na
przykład Piotra Orzeszko i Stanisława Nahorskiego, mężów Elizy Orzeszkowej. Wszyst
kie zdjęcia są z tyłu opisane imieninami i rokiem oraz ozdobione winietką.
=========================================================================================
http://harodnia.blogspot.com/2012/05/blog-post.html
Фрагмент літаграфіі Гродна 1860-х гадоў выкананы на падставе фотаздымка І.Штумана. Літаграфія М.Фаянса
У Гродна адным з першых фатографаў быў шэрэшэўскі
мяшчанін яўрэй Ілля Арыямавіч Штуман. Яго працы
вядомы з 1860 г., а фотаатэлье было зацверджана
Губернскім праўленнем 23 студзеня 1864 г. Атэлье
размяшчалася на вуліцы Замкавай у доме пад № 664.
Фотаздымкі, створаныя ў І.А.Штуманам і іншымі
фатографамі ў гэты час, адрозніваюцца ад фотаздымкаў
пазнейшых часоў невялікім памерам (10 х 6 см),
выдатнай якасцю і дакладнай перадачай рысаў твараў і
элементаў аддзення. Самыя старыя гродзенскія
фатаграфіі паходзяць з аднаго альбома, які змяшчае
партрэты ўдзельнікаў паўстання 1863 г., пра які
ўзгадвалася вышэй. У альбоме змешчаны і работы
Штумана сярод іншых можна ўбачыць вядомых асоб:
Пятра Ажэшкі і Станіслава Нагорскага – мужоў
пісьменніцы Элізы Ажэшка. Усе здымкі падпісаны
на адваротным баку, упрыгожаны віньеткай,
указаны імёны, год.
Аб грамадзянскай пазіцыі фатографа сведчаць
пазнейшыя падзеі. У 1866 г. І.А.Штуман быў
аштрафаваны ў сувязі з абвінавачваннямі ва
ўжыванні польскай мовы ў размове з кліентамі
яго фатаграфічнай ўстановы. Так, 5 ліпеня 1866 г.
нехта Гаўрыла Маціевіч даносіць, што “асабліва
польская мова пераважае ў краме яўрэя Іцкі і
фатаграфічнай установе Штумана. Мне некалькі
разоў здаралася быць у азначаных асоб і на
заўвагі мае слухаць водгукі “мы амаль не ведаем
рускай мовы, а з вамі гаворым па польску па звычцы”.
[1] У гэты час існавала забарона ўжываць польскую
мову ў публічных месцах. У выніку І.А. Штуманы
прышлося тлумачыць гарадзенскаму паліцэйскаму,
што “ні з кім па-польску не гаворыць,
а імкнецца казаць па-руску як умее”.
[2] Нягледзчы на гэтыя апраўданні, на фатографа
быў накладзены штраф у памеры 20 рублёў.[3]
[1] Нацыянальны Архіў Гісторыі Беларусі ў Гродна Ф. 1 Воп. 6 спр. 578 арк. 166.
[2] НАГБ Ф. 1 Воп. 6 спр. 578 арк. 159.
[3] НАГБ Ф. 1 Воп. 6 спр. 578 арк. 160.
=========================================================================================
http://www.grodno.by/grodno/history/chronology_1795_1915.html
Правитель государства в составе которого находился в это время наш город
В составе Российской империи
=========================================================================================
http://otworzksiazke.pl/images/ksiazki/zydzi_w_lodzi/zydzi_w_lodzi.pdf
Żydzi w Łodzi w latach zaborów 1793 - 1914
Puś Wiesław
str.140
Pierwszym fotografem żydowskiego pochodzenia był Eliasz Stu-
mann, który uzyskał zezwolenie na prowadzenie zakładu w Łodzi
w listopadzie 1871 r. E. Stumann prawdopodobnie pochodził z Po
znańskiego, gdzie rozpoczął praktykę w zawodzie fotografa już
w 1851 r., natomiast w 1856 r. miał już własny zakład. W okresie
do 1903 r., prowadził działalność fotograficzną przy ul. Piotrkowskiej 17,
a także pod nr 16, natomiast od 1891 r. jego zakład funkcjonował
przy ul. Piotrkowskiej 20. E. Stumann był autorem pierwszego cyklu
fotografii z widokami budynków Łodzi. Pierwsze fotografie z tego
cyklu wykonał w 1872 r., natomiast ostatnie w 1890 r. Zdjęcia te
posłużyły do wydania w Dreźnie w 1888 r. albumu z widokami
znaczniejszych gmachów i fabryk Łodzi. Warto także wspomnieć, że
E. Stumann był pierwszym autorem fotograficznej panoramy miasta.
Fotografię tę wykonał z komina farbiarni przy ul. Widzewskiej 56
(obecnie ul. Kilińskiego). Wiadomo także, że 110 fotografii E. Stumanna
wykorzystał Johann Petersilge w jubileuszowym wydawnictwie z okazji
25-lecia gazety „Lodzer Zeitung” w 1888 r. E. Stumann był także
autorem serii zdjęć zakładów K. Scheiblera, wykonanych w latach
osiemdziesiątych. W 1885 r. wykonał m. in. zbiorowe zdjęcie członków
scheiblerowskiej straży pożarnej. W 1895 r. w czasie „pierwszej
wystawy przemysłowej” w Łodzi w parku Helenowskim, E. Stumann
miał własne stoisko, na którym zaprezentował swój dyplom mistrzowski,
cztery duże portrety oraz 27 dużych zdjęć. Pod koniec życia zakład
przy ul. Piotrkowskiej 20 przejął jego syn Adolf Stumann. E. Stumann
zmarł w maju 1903 r., wydaje się, że obok Dominika i Leopolda
Zonerów oraz Bronisława Wilkoszewskiego, należał on do fotografów,
którzy pozostawili najwięcej prac prezentujących Łódź i łodzian na
przełomie XIX i XX w.116
115 J. Strzałkowski, Historia fotografii w Łodzi do 1944 roku, Łódź 1996, s. 10-11, 108-109;
A. Barszczewska,Życie polityczno-społeczne. Łódź w latach1820/1823-1865, [w:] Łódź.
Dzieje miasta, s. 373, 378.
https://polona.pl/item/kurjer-codzienny-r-34-nr-40-28-stycznia-1898,NDEzNzI5Nzk/2/#info:search:sztuman
Kurjer Codzienny R.34, nr 40, (28 stycznia 1898)
str.3
produkcye muzyczne pań: Róży Siiss i Klary von Senfft, panny Sohumanównej oraz pp. Juliana i Henryka Birnbaumów, tudzież p. Nauma Fiichsa.
https://polona.pl/item/kurjer-warszawski-r-78-nr-33-2-lutego-1898,MTkzMTMwNjQ/5/#info:search:sztuman
Kurjer Warszawski. R.78, nr 33 (2 lutego 1898)
str.6
W koncercie, zapowiedzianym na d. 7-my lutego
na rzecz żydowskiej szkoły rzemiosł wezmą udział:
pani Sttss (skrzypce), p. Juljan Birnbaum (wiolon-
czella), oraz pp. Sztuman i Ił. Birnbaum.
https://polona.pl/item/kolce-kartki-humorystyczno-satyryczne-r-27-nr-49-4-grudnia-1897,NzU4NTI0Njk/8/#info:search:STUMMAN
https://polona.pl/item/biesiada-literacka-pismo-literacko-polityczne-illustrowane-t-34-nr-32-5-sierpnia-1892,MjU5MzQ0NjE/5/#info:search:STUMMANa
Biesiada Literacka T.34, nr 32 (5 sierpnia 1892)
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/57684/edition/55104/content
Łodzianin : kalendarz informacyjno-adresowy na Rok 1893
str.191
350) Stumann Eljasz, fotografia, Piotrkowska 255b.
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/57685/edition/55105/content
Łodzianin : kalendarz informacyjno-adresowy na Rok 1897
str.123
Średnia 9 431 Stunar E.
Wschodnia 28,30 431 Stumman
str.192
Stumann Eliasz, fotografia, Piotrkowska 20 nowy.
https://polona.pl/item/biesiada-literacka-pismo-literacko-polityczne-illustrowane-t-46-nr-32-5-sierpnia-1898,MjU5MzcwNzQ/14/#info:search:stumana
Biesiada Literacka : pismo literacko-polityczne illustrowane T.46, nr 32 (5 sierpnia 1898)
str.15
POST-SCRIPTUM
Rysunki do „Lygii”, umieszczone w Biesiadzie, zostały wykonano podług
doskonałych fotografii p. Stumana, właściciela pracowni foto graficznej w Lodzi.
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/57688/edition/55108/content
Łodzianin : kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1899. [Cz. 2]
str.33
Średnia nr.polic 9 hipot. 431 Sztuman Eliasz
Wschodnia nr.polic 28,30 hipot. 431 Stuman Eliasz
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/57689/edition/55109/content
Łodzianin : kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1900
str.116
Stummann E. zakład fotograficzny, Piotrkowska 20.
https://polona.pl/item/kurjer-codzienny-r-36-nr-43-12-lutego-1900,NDEzNzQ2NTc/1/#info:search:STUMMANa
Kurjer Codzienny R.36, nr 43 (12 lutego 1900)
str.2
W tych czasach przypada 50 lotni jubileusz
działałuości fachowej fotografa tutojszogo
p. E. Stummana, który znany jest w tej
dziedzinie z dwóch wynalazków;
sylwotografii i fotografii wypukłej.
https://polona.pl/item/izraelita-r-35-nr-9-2-marca-1900,ODAxMDc4NA/7/#info:search:stumana
Izraelita R.35, nr 9 (2 marca 1900)
str.8
W roku bieżącym przypada
40—letni jubileusz fachowej działalności
p. E. Stumana, znanego w mieście właści
ciela zakładu fotograficznego, który zna
ny jesc z dwóch wynalazków z zakresu
fotografji: sylwetografji i fotografji
wypukłej. Koledzy po fachu postanowili
uczcić odpowiednio dzień jubileuszowy
cichego pracownika.—
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/75158/edition/71732/content
Czas : kalendarz na rok 1901. [Cz. 2]
str.87
Średnia nr.polic 9 hipot. 431
Wschodnia nr.polic 28,30 hipot. 431 Stuman Eliasz
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/57690/edition/55110/content
Łodzianin : kalendarz informacyjno-adresowy na rok 1903
str.146
Średnia nr.polic 9 hipot. 431
Wschodnia nr.polic 28,30 hipot. 431 Stuman Eliasz
https://polona.pl/item/kurjer-warszawski-r-84-nr-130-11-maja-1904,MTkzNDUyNzA/0/#info:search:stumana
Kurjer Warszawski. R.84, nr 130 (11 maja 1904)
str.1
Teatr Wielki. Dwa wielkie koncerty
Orkiestry Filharmonii Berlińskiej
Pod dyrekcją Artura NIKISCHA
w Niedzielę d. 15-go i w Poniedziałek d. 16-go maja. r. b.
Bilety nabywać można w Zakładzie fotograficznym E. Stumana, Łódź, Piotrkowska 17
https://polona.pl/item/gazeta-warszawska-1820-nr-39-25-kwietnia,Mjg0Njc5MjE/10/#info:search:sturman%C3%B3w
Gazeta Warszawska 1820, nr 39 (25 kwietnia)
str.11
powodu mestawienia się Anny z Sturmanow, zamęincy Maiewtkiey. * ze powtórny termin do uregulowania
saney uzupełnionym bydź nie może, skoro wspomniana Anna z Sturmanow, dziś zamętna Maiewska nie jiawi
. Wzywam zatćm też Annę z Sturmanow Maiewska lub iey Suk essorów, aby się na termin 5 Maia niezawodnie
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1880-nr-235-21-pazdziernika,MTQ3ODI4MjM/2/#info:search:stumana
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1880, nr 235 (21 października)
str.3
Łodzi—jak donosi „Lodzer Zeitnug"
—spaliła się fabryka pana Stumana.
Pomimo gorliwego ratunku, jaki niosła
straż ogniowa, zgorzało całe zabudowanie
ze wszelką zawartością.
http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/4159/Rozwoj1898nr282.pdf
"Rozwój", rok 1898.
Informator Handlowo-Przemysłowy, rok 1911.
"Rozwój", rok 1900.
------------------------------------------------------
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/2816/edition/2542/content
Gazeta Łódzka : organ narodowy. 1915-07-13 No 177 Wyd. wieczorowe
str.3
Nowy zakład fotograficzny
Znany od lat wielu, wykwalifiko-
wany w swym zawodzie artysta fotograf,
p.A. Stuman w tych dniach przejął na
własność renomowany zakład fotogra-
ficzny Franka przy ul. Piotrkowskiej 71.
W ostatnich latach p.Stuman wzbo-
gacał i udoskonalał swoją wiedzę, podró-
żując po Zachodniej Europie, więc też i
zdjęcia, jakie wychodzą z jego pracowni,
wkraczają śmiało w dziedzinę sztuki
zwłaszcza zdjęcia z natury, krajobrazy,
odznaczają się niezwykłą plastyką i na-
leżytą ekspressją.
Biorąc pod uwagę powyższe dane,
wróżyć można powodzenie panu Stuma-
nowi.
https://www.ushmm.org/online/hsv/person_advance_search.php?NameSearch__SourceSrchGrp=&NameSearch__ParentSourceId=&NameSearch__sort=score&NameSearch__MaxPageDocs=25&NameSearch__lname=sztuman&NameSearch__lname_accuracy=&NameSearch__fname=&NameSearch__fname_accuracy=&NameSearch__lname_maiden=&NameSearch__lname_maiden_accuracy=&NameSearch__Query=adolf&NameSearch__SourceId=&source_list=&NameSearch__year_birth=&NameSearch__year_birth_accuracy=&NameSearch__year_death=&NameSearch__year_death_accuracy=&NameSearch__year=&NameSearch__year_accuracy=&NameSearch__place=&NameSearch__place_accuracy=&NameSearch__place_IsGeoExpand_cb_0=&NameSearch__place_birth=&NameSearch__place_birth_accuracy=&NameSearch__place_birth_IsGeoExpand_cb_0=&NameSearch__place_prewar=&NameSearch__place_prewar_accuracy=&NameSearch__place_prewar_IsGeoExpand_cb_0=&NameSearch__place_wartime=&NameSearch__place_wartime_accuracy=&NameSearch__place_wartime_IsGeoExpand_cb_0=&NameSearch__place_death=&NameSearch__place_death_accuracy=&NameSearch__place_death_IsGeoExpand_cb_0=&NameSearch__meta_333=&NameSearch__meta_259=
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/69815/edition/66765/content
Odgłosy : tygodnik społeczno-kulturalny. 1976-12-26 R. 19 nr 52
str.16
REPORTAŻE Z PRZESZŁOŚCI - WACŁAW PAWLAK
... Znany fotograf E.Sztuman
usiłował na łamach gazet prze
konać łodzian, że najlepszym
prezentem pod choinkę będzie
wykonany przez niego duży, ko-
lorowy portret fotograficzny.
Dla tych, którzy ulegli reklam
ie prasowej, w domu przy ul.
Piotrkowskiej 24 przygotowana
była „weranda do zdjęć dobrze ogrzana".
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/69478/edition/66433/content
Odgłosy : tygodnik społeczno-kulturalny. 1977-01-02 R. 20 nr 1
str.15
Stare Łódzkie Fotografia
... W latach siedemdziesiątych przybyły
jeszcze dwa zakłady fotograficzne
— Dietricha na Dzielnej (dziś Narutowicza)
i Sztumana na Piotrkowskiej
--------------------------------------------------------------------------------------------
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/75167/edition/71741/content
Czas : kalendarz na rok 1906. [Cz. 2]
str.155
Maczewska
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/75174/edition/71748/content
Czas : kalendarz na rok 1910. [Cz. 4]
str.36
Średnia 9 431 Maczewska Emma
Wschodnia Maczewska
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/75177/edition/71751/content
Czas : kalendarz na rok 1912. [Cz. 2]
str.129
Frank S., Piotrkowska 71
http://bc.wimbp.lodz.pl/Content/71753/Czas_Kalendarz_1913a_Cz2.pdf
"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1913.
Frank Zygfryd, Piotrkowska 71
https://bc.wimbp.lodz.pl/dlibra/publication/75181/edition/71755/content
"Czas", kalendarz informacyjno-adresowy, rok 1914.
str.16
str.103
Frank Zygfryd, zakład fotograficzny Piotrkowska 71
https://bcul.lib.uni.lodz.pl/dlibra/publication/12631/edition/10373/content?ref=desc
Informator handlowo-przemysłowy, rok 1914.
str.231
Photographie artistiques
S.Frank Piotrkowska 71
http://otworzksiazke.pl/images/ksiazki/zydzi_w_lodzi/zydzi_w_lodzi.pdf
str.157
Frank Zygfryd(Zelika)
"Dziennik Łódzki", rok 1886.
uczeń do zakładu stuman
https://polona.pl/item/kurjer-codzienny-r-31-nr-266-26-wrzesnia-1895,NDEzNzA2ODQ/1/#info:search:stumana
Kurjer Codzienny R.31, nr 266 (26 września 1895)
str.2
Wystawa Łódzka
Naprzeciwko wejścia, pod przeciwległą ścianą,
rzuca nam się w oczy namiot fotograficzny p.
Stumana, który’ pośrodku ozdobiony został po-
dobizną w wielkim formacie fotograficznym Je-
go Ekscelencyi Generał-Gubernatora warszaw-
skiego, br. P. A. Szuwałowa.
=====================================================================================================================================================
STUMMAN JÓZEF
=====================================================================================================================================================
https://polona.pl/item/kurjer-warszawski-r-64-nr-181b-2-lipca-1884,MTkyMjkxOTA/2/#info:search:stumann
Kurjer Warszawski. R.64, nr 181b (2 lipca 1884)
str.3
= Szkoła przemysłowa.
Sześcioklasową szkołę przemysłową w Łodzi ukończyli
w r. b. następujący uczniowie: Karol Adamecki,
Henryk Arbeiter, Dawid Do brzyński, Jan Frankowski,
Karol Hubner, Henryk Je- lenkiewicz, Stanisław Jędrzejewski, August Kahlert, Erazm Kowalski, Maurycy Poznański,
Adolf Seligsolin, Eljasz Siissmann, Józef Stumann. Ryszard Świętochowski, Alojzy Volkmer i Adolf Zielke.
https://polona.pl/item/gazeta-rolnicza-r-37-no-49-22-listopada-1897,MjM5NjUyOTM/6/#info:search:STUMMANa
Gazeta Rolnicza R.37, no 49, (22 listopada 1897)
str.7
Reklama J.S.
https://polona.pl/item/slowo-r-14-nr-226-2-pazdziernika-1895,MTU3NjUyNjk/3/#info:search:stumman
Słowo R.14, nr 226 (2 października 1895)
str.4
otwarcie zakładu
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=2988&from=&dirids=1&ver_id=&lp=2&QI=
Echo Muzyczne, Teatralne i Artystyczne R. 12 (1895) nr 40 (627)
str.12
Niniejszem mam zaszczyt zawiadomić Szanowną Publiczność, źe z
końcem października r b. otwieram w Warszawie przy ulicy Marszałkowskiej
Nr. 114, róg Złotej,
ZAKŁAD ARTYSTYCZNO-FOTOGRAFICZNY
i takowy pod firmą
JOZEF STUMMAN
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=53568&from=&dirids=1&ver_id=&lp=3&QI=
Kurjer Warszawski / [red. W. Szymanowski]. 1884, nr 181b
Józef Stumann
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=153282&from=&dirids=1&ver_id=&lp=40&QI=
Kurjer Warszawski. R. 75, 1895, nr 351
str.12
Nowootowrzony Zakład Artystyczno-Fotograficzny
Józefa STUMMANA Marszałkowska 114, róg Złotej.
http://ebuw.uw.edu.pl/dlibra/docmetadata?id=152388&from=&dirids=1&ver_id=&lp=2&QI=
Kurjer Warszawski. R. 76, 1896, nr 352
1899 warszawa marszałkowska 114 Zakład Artystyczno-Fotograficzny
https://polona.pl/item/mucha-szkice-satyryczno-humorystyczne-zebrane-przez-f-kostrzewskiego-i-h-pillatego,ODA1NjUwMg/5/#info:search:STUMMAN
Mucha 1897, nr 23 (4 czerwca)
str.6
https://polona.pl/item/kolce-kartki-humorystyczno-satyryczne-r-27-nr-49-4-grudnia-1897,NzU4NTI0Njk/8/#info:search:STUMMAN
https://polona.pl/item/gazeta-polska-dawniej-codzienna-1892-nr-68-28-marca,MTQ3ODg4ODY/0/#info:search:stumann
Gazeta Polska : (dawniej Codzienna) 1892, nr 68 (28 marca)
str.2
Stowarzyszene spożywcze „Merkury"
Do sądu polubownego pp.: Edward Stumann,
http://fm-ok.pro/Spravochnik_Popova_tom_2/html5forpc.html?page=594&bbv=1&pcode=
Справочник Попова в 3-х томах
str.592(594)
ШТУМАН Иосиф Эльяшевич (Штуман Юзеі s. Еіаяа).
Варшава, Маршалковска, 1 14. Владелец Фотографии.
АЛФАВИТНЫЙ СПИСОК
владельцев фотографий в Российской Империи | 1839-1917
Варшавская губерния
§ ШТУМАН Иосиф (Sztuman Jozef). Варшава |
═══════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════════